Tuesday, 1 June 2021

मराठी व्याकरण - लिंगाचे प्रकार

मराठी व्याकरण - लिंगाचे प्रकार (Kinds of Gender)


Ø  लिंगाचे खालील प्रकार आहेत:


१. पुल्लिंग (Masculine Gender)


२. स्त्रीलिंग (Feminine Gender)


३. नपुसकलिंग (Neuter Gender)


--------------------------------------------------------------

पुल्लिंग (Masculine) 

     नामाच्या रुपावरुन जर पुरुष-जातीचा बोध होत असेल, तर त्यालापुल्लिंगीअसे म्हणतात. 


उदाहरणार्थ

घोडा, राम, मुलगा, सूर्य, हिमालय, इत्यादी.


--------------------------------------------------------------

स्त्रीलिंग (Feminine) 

     नामाच्या रुपावरुन जर स्त्री-जातीचा बोध होत असेल, तर त्याला स्त्रीलिंगी असे म्हणतात.


उदाहरणार्थ

नारी, मुलगी, दिपाली, गाय, काठी, बशी, नदी इत्यादी.


--------------------------------------------------------------

नपुसकलिंग (Neuter) 

ü       नामाच्या रुपावरुन जर पुरुष-जातीचा किंवा स्त्री-जातीचा बोध होत नसेल, म्हणजेच दोहोंहून वेगळेपणाचा बोध होतो, तेव्हा त्याला 'नपुसकलिंग' असे म्हणतात.


उदाहरणार्थ

झाड, मंदिर, फुल, घड्याळ, इत्यादी. - (ते घड्याळ, ते घर, ते फुल, ते सीताफळ.)

ü  ज्या नामांमध्ये 'ते' सर्वनाम लागते, ते सर्वनपुसकलिंग नामे समजावीत.


--------------------------------------------------------------

vमाहितीसाठीv

उभयलिंगी (Common)


v  काही नाम हे उभयलिंगी असतात


ü  उदाहरणार्थ

     डॉक्टर, इंजिनिअर, सैनिक, शिक्षक 

 üमुलगी - मुलगा दोघे ह्या भूमिकेत असू शकतात, त्यामुळे अशा नामांना 'उभयलिंगी' असे म्हणतात.


--------------------------------------------------------------

लक्षात ठेवा(Note): 


vलिंग ओळखताना नाम एकवचनी असावे. 

vजर अनेकवचनी नाम असेल, तर ते प्रथम आपण एकवचनी करून घ्यावे.


                                   अनुप्रिया सावंत.

मराठी व्याकरण - लिंग

मराठी व्याकरण - लिंग (Gender)


*‘नाम’ म्हणजे काय* (What is Noun?)

एखाद्या वस्तूलाव्यक्तीला किंवा स्थळाला जे विशिष्ट नाव ठेवलेले असते,  त्याला  ‘नाम(Noun)’ असे म्हणतात.


लिंग म्हणजे काय?

     मराठी व्याकरणामध्ये एखादी वस्तू किंवा व्यक्ती यांचा उल्लेख करण्यासाठी वापरण्यात येणारे नाम, हे एकतर पुरुष-जातीचे, स्त्री-जातीचे किंवा दोहांपैकी कुठल्याही जातीचे नसते. 


व्याख्या:

     नामाच्या रुपावरुन एखादी वस्तू किंवा व्यक्ती ही पुरूषत्वदर्शक आहे की, स्त्रीत्वदर्शक आहे की, नपुसकत्वदर्शक आहे, हे ज्यावरून कळते, त्याला त्याचे 'लिंग' म्हणतात.


लक्षात राहण्यासाठी:

लिंग - सूत्र – तो’, ती’, ते


तो मुलगा(पुल्लिंगी),        ती मुलगी(स्त्रीलिंगी),      ते फुल(नंपुसकलिंगी)  

                  


     थोडक्यात, वरील शब्दांत आलेले तो’, ‘ती’, ‘ते ही सर्वनामे त्या-त्या शब्दाची वेगवेगळीजातकिंवालक्षणदाखवतात, हे लक्षण म्हणजेच 'लिंग(Gender)होय.


माहितीसाठी: 

  • मराठीत लिंगव्यवस्था ही अत्यंत अनियमित आहेत्यामागे विशिष्ट तत्व असे दिसत नाही.  
  • एखादा नियम पहावा, तर त्याला अपवादच जास्त मिळतो.  


व्याकरणातील लिंग ओळखण्याचा मार्ग म्हणजे

तो - पुल्लिंगी 

(ज्या नामामध्ये 'तोहे सर्वनाम लागतेती सर्व  'पुल्लिंगी' नामे)


ती - स्त्रीलिंगी 

(ज्या नामांमध्ये 'तीहे सर्वनाम लागते,  ती सर्व  'स्त्रीलिंगी' नामे)


ते - नपुसकलिंग 

(ज्या नामांमध्ये 'ते' हे सर्वनाम लागते, ती सर्वनपुसकलिंग’ नामे)


सदर व्याकरण विडिओ स्वरूपात पाहण्यासाठी: 

YouTube (व्याकरण - लिंग)


                                               - अनुप्रिया सावंत.

Monday, 31 May 2021

मराठी व्याकरण - वाक्य म्हणजे काय?

मराठी व्याकरण - 'वाक्य' / 'Sentence'


      मराठी व्याकरणाची सुरुवात करताना आज आपण प्रथम 'वाक्य' कशी तयार होतात?  ते पाहणार आहोत.  'चिन्ह' म्हणजे काय?  'अक्षर' म्हणजे काय? अक्षरांचे संच, त्यापासून 'शब्दआणि शब्दांचे 'वाक्य', हे सोप्या शब्दांत जाणून घेणार आहोत.



सदर व्याकरण विडिओ स्वरूपात पाहण्यासाठी: YOUTUBE LINK


                                                          - अनुप्रिया सावंत.

'Grammar - व्याकरण' सदरा संदर्भात...



नोट्स - व्याकरण / Grammar

     मराठी व्याकरणाचा हा सदर सुरु करताना मला अतिशय आनंद होत आहे.  शिक्षक म्हणून मराठी विषयावरचे माझे प्रेम, आदर, त्यासाठी लागणारी कार्य तत्परता आणि त्यातून मिळणारा आनंद हा द्विगुणित करण्यासाठी ह्या सदराचे सादरीकरण मी माझ्या ब्लॉगच्या माध्यमातून करत आहे.  'Grammar - व्याकरण' ह्या सदरातून त्यासंदर्भातील गोष्टी साध्या आणि अतिशय सोप्या शब्दांत मांडण्याचा प्रयास आहे.  


     व्याकरण सदरासाठी सर्वप्रथम मार्गदर्शिका आणि शिक्षक असलेली माझी आई, माझे विषय शिक्षक, व्याकरणासंदर्भातील विविध पुस्तकांच्या लेखकांचे लेखन तसेच माझे सहकारी ह्यांचे प्रत्यक्ष अप्रत्यक्ष मोलाचे मार्गदर्शन लाभलेले आहे.  ह्या सर्वांसह विविध स्पर्धा परीक्षा पुस्तके, तसेच इंटरनेटच्या साहाय्याने एकत्रित ज्ञानाच्या अभ्यासातून तयार करण्यात आलेले हे 'नोट्स' - प्रायमरी/प्राथमिक, माध्यमिक, उच्च माध्यमिक, प्रवेश परीक्षा/UET अशा लहानांपासून मोठ्यांपर्यंत सर्वांना नक्कीच उपयुक्त आहेत.  

       
       ब्लॉगवरील माझ्या 'Grammar - व्याकरण' ह्या सदरात YOUTUBE LINK दिलेली असेल. सदर व्याकरण व्हिडीओ स्वरूपातही उपलब्ध असेल.  


व्याकरणाचे मुद्दे/TOPIC खालील प्रमाणे: 

मराठी व्याकरण नोट्स:
(व्याकरण सविस्तर पाहण्यासाठी खालील लिंक वर क्लीक करावे.)


                                                  - अनुप्रिया सावंत.

Friday, 7 May 2021

थर्ड वर्ल्ड वॉर ८ - चीनचा फास

     



भारत व युरोपिय महासंघ यांचे व्यापारी सहकार्य अधिक प्रमाणात वाढत आहे.  कोरोनाच्या महासंकटातून पूर्ण जगच होरपळून निघत आहेत.  त्यात अर्थव्यवस्थेची अतिशय दयनीय अवस्था असताना भारत मात्र ह्याला पूर्णतः नसला तरी बऱ्याच प्रमाणात अपवाद म्हणायला हरकत नाही.  


चीनने जो काही खेळ सुरु केलेला तो चीनच्याच अंगावर उलटायला सुरुवात केव्हाच झाली आहे.  युरोपीय महासंघ व्यापारी क्षेत्रात भारतासह करार करण्यास पुढाकार घेण्यास जी सहकार्याला दिसून येत आहे, त्यामुळे चीनचे धाबे नक्कीच दणाणलेले दिसत आहेत.  कारण चीनने जे अक्राळ विक्राळ जाळे पसरवले होते ते आता उखडून काढायला चीनच्याच धूर्त खेळीमुळे मदत झाली आहे.

 

     हुवेवरील बंदीवर चीन आक्रमक भूमिका घेत आहे.  जपानऑस्ट्रेलियाब्रिटनकॅनडाभारतस्वीडन अशा १० पेक्षा अधिक देशांनी बंदीची घोषणाही केली.  चीनच्या बाजारपेठांचा अगदीच बाजार उठला आहे.  चीनने ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध व्यापारसुद्ध अधिक तीव्र केले आहे.  स्वीडीश कंपन्यांना संधी नाकारणेऑस्ट्रेलियाचे नैसर्गिक इंधनवायूचे आयात प्रमाण कमी करणेअसे अनेक गोष्टी चीन इतर देशांना कोंडीत पकडण्यासाठी विविध मार्गाने करत आहे.  आस्ट्रेलियातून होणारे २९ टक्के फायदेशीर असणारे आयात व्यापार चीनने पूर्णपणे बंद करण्याचा प्रयत्न चालविला आहे.  त्या ऐवजी चीन तुर्कीशी व्यापार करण्यास उत्सुक दिसत आहे.  अर्थात ह्या गोष्टीला त्यापलीकडे जाऊन सबळ कारणे आहेच.

 

     चीन आणि फिलिपाइन्स ह्यांचा साऊथ चायना सी मुद्द्याचा वाद चिघळतो आहे.  चीनने आपली मच्छिमार जहाजे फिलिपाइन्सच्या हद्दीत घुसवले होते.  चीनचे हे कारनामे विनाकारण नसतात हे एव्हाना त्याच्या ड्रॅगन वृत्तीमुळे जगाला कळत चालले आहे.  जशात तसे आणि सतर्कता म्हणून फिलिपाइन्सने सुद्धा घुसखोरीची प्रयत्न उधळवला आणि सुरक्षेच्या दृष्टिकोनातून साऊथ चायना सी मध्ये 'मिलिटरी हबउभारण्याच्या त्यांच्या दृढ निर्णयाचा थेट इशाराच चीनला दिला आहे.

 

क्वाडला (Quad – The Quadrilateral Security Dialogue - QSD) चीनच्या विरोध आहे.  बांगलादेशने ह्याला पाठिंबा देऊ नये अन्यथा बांगलादेशचे नुकसान होईल असे चीनने इशारा वजा धमकीच बांगलादेशला दिली आहे.  आता ह्या गोष्टीने चीनला बांगलादेशचे कसे आणि काय नुकसान करता येईल ह्याचा अंदाज आपल्याला हळू-हळू का होईना जागतिक घडामोडी बघता नक्कीच लावता येऊ शकेल.

 

(ह्या संदर्भातील सविस्तर माहिती इंटरनेटवर उपलब्ध आहे.)

क्वाड आर्थिक व सुरक्षाविषयक संघटना म्हणून स्थापन करण्यात आलेली आहे.  मात्र भेदरलेल्या चीनला हे कारस्थान वाटतंय.  खरंच आहे म्हणा!  चीनची खेळी सर्वच जग पूर्णपणे ओळखून आहे.  


'साऊथ चायना सी' चीनला संपूर्णपणे गिळंकृत करायचा आहे.  आणि त्यासाठीची हालचाल फार आधीपासूनच आखली गेलेली आहे.  हाँगकाँगची झालेली वाताहत स्पष्टच दिसून येत आहे.  त्यातच तैवानचा ताबा जर चीनला मिळाला, तर चीन अमेरिकेलाच काय पूर्ण जगाला किती धोकादायक ठरू शकेल ही वास्तविकता आता सर्वांच्याच लक्षात येतेय.


सध्या सुरु असलेले पॅलेस्टाईन आणि इस्राईल युद्ध भयंकर आहे.  दोन्हीकडे धगधगती आग सुरु असताना चीनने पुन्हा आपला हात साफ करत तेल ओतायचं काम केल आहे.  चीनच्या सवयीचे नवल नाही, पण ह्या युद्धाने चीनला असे काय फरक पडणार असा जर प्रश्न आपल्याला पडला?  तर आपण प्रत्यक्षातल्या वास्तविकतेपासून किती दूर आहोत ह्याची त्याचक्षणी खात्री पटेल.


     ह्याचे कारण स्पष्ट आहे.  चीन आर्थिक आणि आण्विकदृष्ट्या अत्यंत प्रगत आहे, हे तो वारंवार सिद्ध करतोच आहे.  त्यातून त्याची जगातील सर्वात मोठी महासत्ता बनण्याची आकांशा, जिद्द, आणि ध्येय हे अगदीच स्पष्ट आहे.  चीनने धूर्तपणे नेपाळला आपल्या बाजूने केले आहे, त्याचसह श्रीलंका, बांगलादेश, म्यानमार, भूतान असे छोटे देश सुद्धा चीनने आपल्या बाजूने केव्हाच वळवले आहेत.  पाकिस्तानविषयी काही सांगायलाच नको.  मानसपुत्र असल्यासारखे चीन-पाकिस्तानचे एकमेकांशी घनिष्ठ संबंध आहे.  


खनिजसाठ्यांनी समृद्ध असणाऱ्या इराणला आर्थिक आणि लष्करी दृष्ट्या वर आणण्यात पाकिस्तान आणि चीनचाच हात आहे.  चीनचा नकाशा नीट निरखून पहिला तर त्याचा आजूबाजूला आणि एकमेकांशी असलेले संलग्नित छोटे मोठे जोडून असलेले देश पाहता आपल्याला त्याचा अक्राळ विक्राळ जबड्याचे स्वरूप दिसते.  


     चीनचे सुरु असलेले कारनामे जगासमोर कितीही पांघरण्याचा प्रयत्न केलेला असला तरी उघड आहे.  कम्युनिस्ट असलेल्या चीनचे उत्तर कोरियाला आपल्या मुठीत घेऊन त्याचे लक्ष्य दक्षिण कोरियावर किती आसुसलेले आहे, हे सध्या सुरु असलेल्या साऊथ चायना सी प्रदेशातील हालचालींवरून स्पष्ट आहे.  हाच दक्षिण कोरिया चीनला जादूचा दिव्यासारखा भासतोय.  नेमकं हेच ओळखून अमेरिका, भारतासह इतर देशांनी सर्व दृष्टींनी सहसंबंध मजबूत करण्याचे धोरण आखले आहे.  त्यातलेच स्पष्ट असलेले धोरण म्हणजे 'क्वाड कमिटी'.

सगळ्या गोष्टींचा संदर्भ लावण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय घडामोडी विश्लेषणासहित देणाऱ्या 'बिगर राजकीय दैनिक - प्रत्यक्ष' ह्यांचे आंतरराष्ट्रीय बातम्या म्हणजे डोळ्यात अंजन घालणारे आहे.  आणि त्याचमुळे आम्हा वाचकांना अतिशय गुंतागुंत वाटणाऱ्या ह्या घडामोडी लक्षात यायला सहज सोपे जाते.  कारण... Third World War has been Started...


                                                                                                - अनुप्रिया सावंत.

Friday, 22 January 2021

डिजिटल माईंड



         आपण प्रत्येक जण सतत काही ना काही विचार करत असतो.  काहीजण तो विचार मनात करतात, काही जण आपल्या जवळच्या व्यक्तींशी शेअर करतात, तर काही जण तो लिहून व्यक्त करतात.  प्रत्येक जण व्यक्त होत असतोच, पण प्रत्येकाचे व्यक्त होण्याचे मार्ग मात्र वेगवेगळे असतात.  बऱ्याचदा आपण आपल्या मनातले विचार झटकून टाकण्यासाठी असो किंवा आपल्या विचारांना दिशा देण्यासाठी असो, कुठेतरी मन रमवत असतो.  अगदी बोटावर मोजण्या इतके लोक असतील, जे आपला वेळ सत्कारणी लावत असतात.  ह्याचा अर्थ असा नाही की आपण आपला वेळ वाया घालवतो.  इतकंच आहे की अनेकदा उचित ठिकाणी तो देता येणे आपल्याला उमजत नाही.


     आम्ही नाही बाबा त्यातले, आम्हाला नाही जमत हे वेळ सत्कारणी लावणं वैगरे. तुम्ही मोठी माणसं.  आहे तोच वेळ पुरत नाही आणि म्हणे वेळ सत्कारणी लावा(मुरडले नाक :)).  आम्हाला काही कमी टेन्शन आहे का?  असे एक ना अनेक उत्तरे आपणच स्वतःला देत असतो आणि देत राहतो. नाही का?


     माझंच घ्या, किती दिवसापासून म्हणते, कि काही तरी नवीन करावं, आपला वेळ लावावा सत्कारणी.  पण, हा विचार काही प्रत्यक्ष उतरताना दिसला नाही.  हो कि नाही!  बघा, तुमचा माझा विचार एकच झाला.  हे असं करत अनेक महिने लोटले बघा, हा 'पण' काही करू देईना! 

पण अगदी खरं सांगू का?  तुम्हाला म्हणून सांगते हा!  

काही मनाला खटकलं ना, कि बरोबर गाडी रुळावर येते बघा. 

अहो हसताय काय?  खरंच.  

     आपल्याला कधीच वेळ नसतो.  आणि वेळ काढायला तर वेळ नसतोच नसतो.  पण जर कोणत्या बाबतीत आपलं मन खट्टू झालं कि बरोबर आपल्याला आपला वेळ मिळतो बघा. आणि हा वेळ खरंच 'सत्कार्य' करण्यासाठीच असतो, हे कळायला तुमच्या आमच्या सारख्यांना बऱ्याचदा बराच उशीर होतो.  पण काही हरकत नाही.


     सवयी ह्या लागत नाहीत, त्या लावाव्या लागतात.  आणि त्या अशा पटकन निर्माणही होत नाहीत, त्या तयार कराव्या लागतात.  तशी सवय लागण्यासाठी थोडंसं कष्ट मात्र आपल्याला करावेच लागते.  कष्ट म्हंटले तरी सुद्धा त्या कष्टाचा विचार करण्यातच आपला अर्धा दिवस निघून जातो.  खरंय ना!  मग आपण म्हणतो आम्हाला नाही वेळ.  

     अहो, हे सगळं जेव्हा आपण अनुभवतो ना तेव्हाच ते खऱ्या अर्थाने जाणवते.  आणि जाणवलेल्या गोष्टी मनातच उजळत राहताना त्याचा सुंगंध म्हणजेच त्याची निर्मिती अगदी अलगद जडत जाते बघा!  अगदी १०८%.


     म्हणून मन खट्टू होण्याची वाट बघत बसू नका हं!  काहीही झालं तरी 'चांगले विचार' आणि 'सकारात्मक भावना' ह्या जोडगोळीला हृदयाशी घट्ट धरून ठेवलंच पाहिजे.  आणि हे असं लगेच नाही होत, असा विचार मनात येताच क्षणी त्या नकारात्मक विचाराला थांबवून आपला खरा प्रयास सुरु करायला हवा.  हा नकारात्मक विचार खरंच आपल्या मनाचा कहर आहे आणि त्याला आपणच STRANGE करतो.  हे आहे तिथेच STOP करून START WHERE YOU ARE... हे बिंबवता यायला हवं!

     
     शाळेत असतानाची धम्माल, आजीच्या गावी जाताना गावच्या मातीचा दरवळणारा सुगंध, आवडणारी व्यक्ती, तिच्याविषयी जाणवणाऱ्या भावना, आपल्या बाळाचे कौतुक, त्याची निरागसता, उतार वयातील गोष्टी, नातवंडांचा सहवास, प्रपंचाच्या व्यापात कामाची चाललेली धावपळ, आपले सहकारी, घडणाऱ्या अनेक छोट्या मोठ्या गोष्टी, त्यातून मनाला उभारी देत केलेला प्रवास, प्रवासातील धम्माल आठवणी, कितीs कितीs गोष्टी आहेत, ज्या आपल्या मनात वाचतानाच बघा झरझर येऊन गेल्या.  हो ना!  खरंच आपलं मन खूप STRONG आणि जबरदस्त आहे.


     आपल्यातले किती तरी जण ह्या गोष्टी आठवणींच्या कप्प्यात जपून ठेवत असतात.  किती तरी जण त्या अल्बमच्या माध्यमातून पाहत राहतात.  किती तरी जण आपल्या मनातल्या भावनांना मोकळी वाट करून देत पेनाच्या शाईने अलगद कागदावर उतरवत असतात.  कागदावर उतरताना त्याचा ओलावा खरंच स्पर्शून जातो.  आणि खरंच हे अगदी खरं आहे. 

     कित्येकदा आपल्या मनातले विचार आपल्या मनातच राहतात. पण कागदावर उतरलेला मायेचा स्पर्श आपल्या व्यक्तीला कधी ना कधी सहज देऊन जातात.  


     आजच्या ह्या डिजिटलायझेशनच्या युगात हाच स्पर्श आता डिजिटल झाला आहे.  बदलत्या जगानुसार घडणारा हा बदल CONSTANT आहे.  

 'CHANGE IS THE ONLY CONSTANT.'  

     म्हणून आपल्या मायेचा ओलावा काही थांबत नाही, ते  प्रेम काही कमी होत नाही, ती जाणीव काही आटत नाही.  प्रत्येकाचा मार्ग वेगळा आहे.  आणि ह्या प्रवाहात आपल्याला आपल्याच मार्गाने पुढे जात रहायचं आहे.  फक्त त्यासाठी थोडं डिजिटल विश्व अधिक जवळून जाणून घेता यायला हवं.

     प्रत्येकाने TECHNO SAVY होणं ही आता काळाची गरज आहे.  आणि हो, Techno Savy होण्यातही खूप गंम्मत आहे बरं का?  हम्म!!!  पण आता आपण इथेच थांबूयात.  ह्या डिजिटल विश्वातील खजिन्याची गंम्मत जाणून घेण्यासाठी नक्की भेटूयात पुढच्या सदरात.

                                                  - अनुप्रिया सावंत.

Wednesday, 11 November 2020

Social Media - एक व्यापक व्यासपीठ

     
Photo Source: Google
Photo Source: Google

     सोशल मिडीया म्हणजे असा व्यासपीठ ज्याद्वारे आपण एकाच ठिकाणाहून अनेकांशी जोडले जातो.  अशी गोष्ट जी इंटरनेटच्या माध्यमातून विस्तारीत पावते आणि आपल्याला एकापेक्षा अनेक व्यासपीठावर आणून सोडते.  हे व्यासपीठ म्हणजे डिजिटीलायझेशनच्या युगात विविध घटक, स्थळ, व्यक्ती ह्यांना जोडणारा दुवा.  आता तुम्ही हा माझा ब्लॉग वाचत असताना ब्लॉग व्यासपीठाचा वापर केला आहे.  थोडक्यात, ज्याप्रमाणे आपण आपले फेसबुक, इंस्टाग्राम, ट्विटर हे अकाउंट वापरतो, ते अकाउंट म्हणजे डिजिटल युगातील आपले सोशल मिडियाचे व्यासपीठ होय. आणि ह्याच सोशल मिडियाचा वापर अधिक सजगतेने करण्यासाठी आणि एकाच वेळेला अनेकानेक लोकांपर्यंत संदेश/मेसेज पोहचविण्यासाठी फेसबुक, इंस्टाग्राम, लिंक्डइन, युट्युब अशा अनेक व्यासपीठ माध्यमांच्या वापर आपण करत आहोत.

     टेलिव्हिजनपेक्षा वेगाने पसरलेले हे सोशल मिडीया आज इंटरनेटच्या दुनियेतील प्रभावी शस्र आहे.  स्वतःचे मत, विचार अगदी सहज इथे व्यक्त करता येते.  इतकेच नाही तर विविध समाज घटक एकत्र येऊन अगदी कोणत्याही चळवळींपर्यंत ह्याचा वापर प्रभावी होत आहे.  ज्याप्रमाणे मोबाईल, मेल ह्यामार्फत आपण लोकांशी जोडले जातो त्याच्याही अनेक पाऊले पुढे जाऊन ह्याचा वापर करत आपण आपले फोटो, आपल्या भावना, आपले ठिकाण अशा सगळ्याच गोष्टी अगदी सहज पोहचवत आहोत.  थोडक्यात आपणही आज नकळत सोशल झालो आहोत.

     पुस्तक असो, पुस्तक प्रेमी असो, चित्रपट असो, किंवा एखादा कलाकार असो प्रत्येक जण आप-आपली कला अगदी सहजतेने जगासमोर मांडत असतो, ते ह्याच व्यासपीठावर.  त्यामुळे वेळ आणि पैसे ह्यांची बचत तर होतेच आहे, पण त्याहीपलीकडे जाऊन लोकांचे विचार एकमेकांना समजण्यास मदत होत आहे.  विचारांचे शक्तिप्रदर्शन अगदी सहज पुढे आलेले दिसून येते.  ह्यातून अनेक माहित नसलेल्या गोष्टींविषयी देखील जनजागृती होऊ लागली आहे, तर कित्येक गोष्टींची ओळख नव्याने होत आहे. 

फेसबुक

आपण आपले स्वतःचे प्रोफाइल बनवून स्वतः विषयीची माहिती इतर लोकांसोबत सामायिक/शेअर करू शकतो. सध्याच्या व्हर्च्युअल रिऍलिटी मध्ये फेसबुक अधिकच प्रभावी आहे. आपल्या मित्रमैत्रिणी आणि कुटुंबासोबत आपण व्हर्च्युअली इथे जोडले जातो. 

इंस्टाग्राम

इंस्टाग्राम हाही फेसबुकचाच एक भाग आहे. फेसबुकप्रमाणे इथेही आपण आपले मत, विचार, फोटो शेअर करू शकतो.  तुम्ही तुमचे फोटो अगदी इफेक्टसहित स्लाईडद्वारे शेअर करू शकता.  इथेही तुम्ही एकाच वेळेला अनेकांशी जोडले जाता.  तुमचे विचार, मत, तुमची आवड, कला, आणि फोटोज तुम्ही इथे अगदी सहज शेअर करून ते फेसबुकला सुद्धा जोडून घेऊ शकता.  सध्याच्या युथमध्ये इंस्टाग्राम खूपच लोकप्रिय आहे.

युट्युब

ह्यावर आपण आपले विडिओ अपलोड करू शकतो.  आपल्या खाजगी गोष्टीपासून आपली आवड, निवड, पॅशन तुम्ही व्हिडीओ मार्फत अपलोड करू शकता.  सध्या माहिती, शिक्षण/एज्युकेशन जास्तीत जास्त लोकांपर्यंत पोहचवण्यासाठी ह्याचा वापर फारच प्रभावी ठरत आहे.  ह्या व्यासपीठावरून आपण पैसेही कमवू शकतो.  आपला कन्टेन्ट/माहिती ही लोकोपयोगी असल्यास आपल्या युट्युब चॅनेलला भेटी देणाऱ्या लोकांना त्याचा फायदा होतो आणि अधिकाधिक विझिटर/भेट संख्येमुळे ऍडसेन्स माध्यमातून आपल्याला त्याचे मूल्य देखील मिळते.

लिंक्डइन

हे एक सोशल नेटवर्किंग साईट आहे. ज्याला आपण व्यावसायिक नेटवर्किंग असेही म्हणू शकतो.  वेगवेगळ्या क्षेत्रातील लोक ह्या प्लॅटफॉर्मवर आपल्याला भेटतात. इथे आपण स्वतःचा व्यक्तिगत प्रोफाइलची संक्षिप्त माहिती देतो, ज्याद्वारे आपल्याला आपल्याच क्षेत्रातील लोकांची ओळख होण्यास आणि त्याद्वारे नोकरी मिळवण्यासाठी त्याचा उपयोग करून घेता येऊ शकतो.  कारण इथे अनेक क्षेत्रातील कंपन्या आपल्या प्रोफाइल मार्फत लोकांशी व्यावसायिक संदर्भात जोडले जातात.

ट्विटर
अगदीच मोजक्या शब्दात आपले विचार व्यक्त करण्याचे आणि त्याचसोबत एका जादूच्या झप्पीसहित असंख्य दुवे जोडणारा हा ट्विटर अतिशय लोकप्रिय आहे.  सोशल मीडियामध्ये 'ट्विटर' अतिशय जबरदस्त आहे.  ह्या जादूच्या झप्पीविषयी नंतर नक्कीच पाहणार आहोत.

     अशा महत्वाच्या विविध प्लॅटफॉर्म/व्यासपीठ ह्यांच्याविषयी आपण जाऊन घेतले. आपल्यातले अनेक जण हे रोजच वापरतात. सोशल मिडियाच्या वापराने जरी जग एकमेकांच्या जवळ आले असले, तरी हे तितक्याच प्रभावशाली तसेच चांगल्या गोष्टींसाठी वापरण्यासाठी काही गोष्टी आपल्याला माहित असायला हव्यात.  अशाच एका गोष्टीविषयी जाणून घेऊयात पुढच्या सदरात.

                                                                      - अनुप्रिया सावंत.